Whisky, wat is het eigenlijk?

Uisge beatha, oftewel levenswater, is een sterk alcoholische drank dat wordt gemaakt op basis van graan, water en gist. Los van deze drie producten is er voor whisky vooral ook geduld nodig. Het product whisky kent een lange geschiedenis, waarbij voornamelijk in Schotland vooral voor eigen gebruik werd gedistilleerd. Ondertussen verovert whisky steeds grotere delen van de wereld en wordt het op tal van plekken geproduceerd. Deze tekst wil op hoofdlijnen laten zien hoe whisky wordt gemaakt. De drie producten die nodig zijn om whisky te maken zijn dus graan, water en gist. 

Graan – alle soorten graan zijn in principe geschikt om te worden gebruikt voor het maken van whisky. Het gebruik van graan onderscheidt whisky van veel andere alcoholische dranken. Vaak is fruit de basis (zoals bij wijnen, cognac en calvados) of rietsuiker (zoals bij Zuid Amerikaanse rum). Je ziet dat voor de schotse single malt whisky’s er alleen gebruik wordt gemaakt van gerst, terwijl in de Amerikaanse whiskyindustrie maïs een belangrijke graansoort is. 

Het stappenplan voor de productie van whisky:

Stap 1: Het onderdompelen van de graansoort in water, om zo ontkiemen op gang te brengen;

2) Het werkelijke ontkiemen, waarbij de graan op een moutvloer wordt gelucht. Het mouten moet op het juiste moment worden gestopt, zodat er zoveel mogelijk zetmeel is omgezet in suikers;

3) De groenmout wordt in een kiln gedroogd;

4) De gedroogde mout wordt geplet en gemalen en heet nu grist;

5) De grist wordt gemengd met warm water, waarbij wort ontstaat;

6) Deze wort krijgt gezelschap van gist in een washback;

7) De gist gaat aan de slag met de aanwezige suikers en zet deze om in alcohol;

8) Het resultaat van het gistingsproces wordt twee of drie keer gedistilleerd. De eerste keer is vooral bedoeld om alcohol en water van elkaar te scheiden. De tweede keer distilleren brengt het hogere alcoholpercentage met zich mee, het eindresultaat: spirit.

9) Deze spirit wordt daarna gerijpt op vaten, waarbij voor de Schotse whisky geldt dat het minimaal drie jaar moet hebben gerijpt alvorens whisky te mogen heten. Dit is het moment dat geduld een schone zaak is. 

et voilà, het eindproduct heet dan uiteindelijk whisk(e)y. De smaak, kleur en geur is afhankelijk van een aantal stappen in het hierboven beschreven proces.