Samenleving vraagt om dynamische lokale overheid

Vanavond de eerste stap in onze kerntakendiscussie. Een discussie die een lange aanloop heeft gekend, op 31 maart hebben we als raad onze visie op het proces kunnen geven. Wat ons betreft is er door het college op een goede manier invulling gegeven aan de door de raad meegeven visie. In het verloop van deze discussie zullen we steeds een stapje lager gaan op de abstractieladder, waarvan deze eerste avond de hoogste trede is. Vanavond staat in het teken van de vraag: wat voor gemeente wil je zijn.

In de brief van het college aan de raad staan een vijftal typen gemeenten uiteengezet. Stel jezelf de vraag: zou je een van deze gemeenten willen zijn? Volgens mij kun je simpelweg stellen dat je geen van die gemeenten NIET wilt zijn. Natuurlijk wil je een sociale gemeente zijn, een gemeente met oog voor sport en cultuur, een gemeente met goed onderhouden wegen en groen, een gemeente waar dienstverlening centraal staat en ondernemerschap gestimuleerd wordt.

Voorzitter, de fractie van Gemeentebelangen heeft de vraag WAT VOOR GEMEENTE WIL JE ZIJN dan ook vooral gelezen als een mogelijkheid de rol en taak van de gemeente tegen het licht te houden en deze te herpositioneren.

Om de visie van de fractie van Gemeentebelangen duidelijk te maken, voorzitter, wil ik u, uw college, de collega-raadsleden en andere geïnteresseerden meenemen in de aanvliegroute van mijn fractie.

Met in het achterhoofd de herpositionering van de gemeente hebben wij de vijf type gemeenten tegen het licht gehouden. We hebben onszelf de vraag gesteld, stel je zou voor de gemeente Borger-Odoorn een prioritering van deze vijf moeten maken, hoe ziet die er dan uit? Hieruit bleek al dat er binnen de fractie verschillende visies waren. Met een optelsom kwam hier uiteindelijk een prioritering uit.

Maar past die prioritering bij een dorp als Borger? Past diezelfde prioritering bij een dorp als Klijndijk? Wat te denken van het prachtige 1e-Exloërmond, zouden de inwoners deze prioritering onderschrijven? Nieuw Buinen maakt misschien wel heel andere keuzes.

Voorzitter, dat beeld past bij de veranderende maatschappij. Die veranderde maatschappij vraagt om een nieuwe overheid, een lokale overheid die een andere rol op zich neemt. Een overheid die erkent dat de verhoudingen horizontaal zijn, niet verticaal. Een overheid die erkent dat de oplossing niet vanuit haar wordt opgelegd, maar veel vaker de uitkomst is van inwoners die zelf naar een oplossing zoeken. Dit maakt dat de gemeente een organisatie moet worden die verbindingen legt, inwoners en verenigingen faciliteert, ondersteunt.

De vraag is wat onze fractie betreft niet wat voor type gemeente we willen zijn, maar veel meer welke rol de gemeente op zich moet nemen om aan de wensen en behoeften van die snel veranderende maatschappij te kunnen voldoen. Wat ons betreft is het aan onze dorpen zelf om invulling te geven aan wat voor dorp ze willen zijn. Dat betekent dat het vanuit de gemeentelijke organisatie zaak is input te halen uit de dorpen, maar ook dat de rol van zowel gemeenteraad als het ambtelijk apparaat verandert.

In deze “faciliterende gemeente” is een ambtenaar vooral een proces begeleider, iemand die verbindingen legt, dorpen ondersteunt. Er is een dynamische organisatie voor nodig, die met de veranderende maatschappij kan meebewegen.

Voorzitter, onze horizontaal georiënteerde maatschappij vraagt een gemeente –gemeentelijke organisatie maar ook zeker de gemeenteraad en het college – die durft los te laten, vertrouwen hebben in de kracht van inwoners. Wij hebben dat vertrouwen en bouwen hier de rol van de gemeente op voort. Een gemeente die faciliteert, input haalt uit de dorpen, inwoners en verenigingen faciliteert en ondersteunt. Een gemeenteraad die ruime kaders stelt, om inwoners en verenigingen de ruimte te geven. Dat is een gemeente die klaar is voor de toekomst.