4-V-2018

De nationale dodenherdenking staat in het teken van het motto ‘Vrijheid heef je door’. Een motto dat mooi klinkt, maar hoe doe je dat, doorgeven van vrijheid? Het is eenvoudiger iets door te geven dat tastbaar is, dat je met je handen vast kunt pakken. Het is makkelijker om een boek, een pen of een voetbal door te geven. Vrijheid is niet iets dat je aan kunt raken, dat je vast kunt pakken en op die manier door kunt geven. Maar hoe doe je dat dan wel?

Om vrijheid door te kunnen geven is het belangrijk om te weten wat vrijheid precies is. Wat de betekenis van het woord vrijheid is, wat het betekent om vrij te zijn. Nu ben ik, net als het overgrote deel van Nederland, van een generatie die geen ander leven dan een vrij leven kent. Generaties die alleen maar hebben geleefd in vrijheid. We lopen daardoor het risico de vis te worden die niet weet wat water is. Een vis leeft zijn hele leven in water, kent niets anders dan water en weet daardoor niet wat water is. Pas als de vis op het droge ligt, kan hij het water van zand en lucht onderscheiden, pas dan is water iets unieks. Pas dan kan hij het water waarderen voor wat het is, het houdt hem in leven.

Om te voorkomen dat wij die vis worden, hebben we elk jaar op vier mij nationale dodenherdenking. We staan stil bij wat oorlog is, hoe het leven in een onvrije wereld was. We herdenken het Nederland dat van 1940 tot 1945 bezet werd door nazi-Duitsland. We herdenken de tijd dat we niet zelf de touwtjes in handen hadden, de jaren waarin je moest oppassen wat je zei, de jaren waarin het simpele gegeven dat je in een bepaalde God geloofde, kon betekenen dat je werd opgepakt, vastgezet.

Gelukkig leven we nu in een Nederland dat vrij is, waar we vrij zijn op te doen en laten wat we willen. Waar we vrij zijn om te denken wat we willen en tot op zekere hoogte vrij zijn om te zeggen wat we willen. Maar ook vandaag de dag leven er mensen in onvrijheid, in oorlog, in angst. Ook op 4 mei 2018 zijn er op verschillende plekken op de wereld kinderen, vrouwen en mannen die vrezen voor hun leven. Bijvoorbeeld omdat ze in een bepaalde God geloven, of juist omdat ze niet in een bepaalde God geloven.

Ook daarom is het belangrijk om op vier mei met elkaar stil te staan bij de wreedheden van oorlog en geweld.

Ja, vrijheid geef je door. Dat doen we met elkaar, bewust of onbewust, elke dag een beetje. Het is belangrijk eens in de zoveel tijd stil te staan bij de weelde van onze vrijheid en bij het drama van oorlog en geweld.  Daarom is het goed om vandaag twee minuten stil te zijn. Twee minuten stil te staan bij hen die het leven lieten voor onze vrijheid. Daarom is het goed onze vrijheid te koesteren, die vrijheid door te geven en eens in de zoveel tijd elkaar bewust te maken van het bijzondere van vrijheid.